AiLeVaDiSi FoRuM  

Go Back   AiLeVaDiSi FoRuM > GeneL Forum > AileVadisi öğrenci Yardım

AileVadisi öğrenci Yardım Bu forum altında senelik ödevlerden üni sorularına kadar her çeşit paylaşım yapıLa biLir

Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Stil
Alt 11-07-2006, 07:24 AM   #1 (permalink)
 
Üyelik tarihi: Jul 2006
Bulunduğu yer: iyilerin düşmansız olmadığı yerden
Mesajlar: 493
inanaktas Ne iyi ne kötü arasında karar verecek
inanaktas - MSN üzeri Mesaj gönder
Standart okur merkezli kuramlar

Buraya kadar sanatı açıklamak için dış dünyaya,yazara,ya da esere dönük kuramları inceledik ve bu kuramlara yatkın eleştiri yöntemlerini gözden geçirdik.Bu bölümde ise okuru odak noktası yapan kuramlara göz atacağız.Okur merkezli kimi kuramlar çok eski,kimileri yenidir.Ancak biz burada bunlardan yirminci yüzyılda ortaya atılmış iki kuramı incelemekle yetineceğiz.Bunlardan birisi I.A. Richards’ın kuramıdır ki,buna Duygusal Etki Kuramı diyebiliriz.İkincisi ise son yıllarda geliştirilmiş olan Alılmama Estetiği,ya da Alımlama Kuramı’dır.

DUYGUSAL ETKİ KURAMI

Sanat eserlerinin çok çeşitli etkileri olduğuna kuşku yok.Bir eser okuru ahlak anlayışı bakımından,dinsel yönden ya da politik inançlar yönünden v.b. etkileyebilir;ama Richards’ın kuramı bu yan etkileri hesaba katmaz sanatı açıklarken.Onun yerine,sanatın sanat olarak yaptığı etkiyi sanatın tanımına temel yapar.Sanatı yaptığı esas işe göre tanımlamaktır bu.
Bugün ‘’edebiyatın(sanatın) işlevi nedir?’’ ne cevap verilebilir? Edebiyatın gördüğü işleve bakarsak pek çok şey sayabiliriz:Bilgi vermek,ahlak bakımından eğitmek,milliyetçilik duyguları uyandırmak,zevk vermek v.b. Edebiyat,saydığımız bütün bu şeyleri yapabilir ve yapmıştır da, ne ki bazı estetikçilere göre bunlardan bir tanesi edebiyatın asıl kendine özgü işlevidir ve sanatı sanat yapan özelliğin bu işlevde aranması doğrudur.Söz konusu işleve ,zevk verme,estetik duygu veya heyecan uyandırma gibi adlar verilir.Sanat eserini biz okumaktan zevk aldığımız için okuruz.Gerçi okuduğumuz eser bizde başka etkiler meydana getirebilir:belki eğitici rolü olur,belik kötü fikirler aşılar,bazı duygulardan arındırabilir (katharsis),uyku kaçırabilir v.b. Ne var ki bunlar sanatın sanat olarak yaptığı etkiler değildir,sanatı zevk için okumanın sonucu olarak meydana gelebilecek yan etkilerdir.


ALIMLAMA ESTETİĞİ

Alımlama Estetiği ya da kuramı (rezeptionsasthetik) 1960’ların sonundan bu yana edebiyat eserlerinin anlamı ve yorumu ile ilgili olarak okurun işlevini inceleyen çeşitli kuramlara verilen genel bir addır.
Duygusal Etki Kuramını incelerken söz konusu etkinin,arınma,zevk,heyecan ve estetik yaşantı gibi psikolojik alanlarda etkiler olduğunu görmüştük.Sanatın işlevi bu etkileri uyandırmaktı ve sanatı tanımlamak için sanatın özü olarak ileri sürülüyordu.Alımlama kuramı ise sanatın tanımıyla uğraşmaz,anlam sorununa eğilir.Esere anlamı yazar mı yükler,eserdeki sözcükler mi üretir,yoksa okur mu verir? Bu bir duygu sorunu değildir düşünsel ve bilgisel bir sorundur ve bundan ötürü alımlama kuramı yorumbilim(hermeuetics) bağlamında öne sürülmüş bir kuramdır.
inanaktas isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Bookmarks

Etiketler
kuramlar, merkezli, okur

Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık

Forum Şartları


Tüm Zamanlar GMT +3 Olarak Ayarlanmış. Şuanki Zaman: 05:41 AM.


Powered by vBulletin® Version 3.8.5
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO 3.5.2
aBSHeLL
Protected by CBACK.de CrackerTracker
Abshell-AileVadisi

Linkler

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314